Zelf pizza oven bouwen koepelmodel: stap voor stap

Gereedschap

• Schep, troffel en metselhamer.
• Een waterpas (essentieel!).
• Verfbakje voor de mortel.
• Maatlat en krijt.
• Handschoenen die tegen schuurmiddel kunnen.

Je bouwt een stevige basis en een koepel van vuurvaste materialen. Dit is je boodschappenlijstje. Let op: ga voor kwaliteit bij de schamotestenen.

Goedkope stenen barsten sneller door de uitzetting van hitte. Je wilt immers niet na drie keer stoken je oven alweer slopen.

Stap 1: De fundering – je basis is alles

Een oven die wiebelt, is een gevaar. Dus begin je met een stabiele plaat.

1. Grond uitschrapen: Graaf een vlakke plek van ongeveer 120cm x 120cm. Zorg dat de ondergrond hard is (aangestampte klei of zand werkt goed).
2. Stort het beton: Meng je beton (volg de verhouding op de zak) en stort het op de plek. Dikte: minimaal 10 cm. Gebruik je waterpas om te zorgen dat het écht vlak is.
3. Wachten: Laat dit minimaal 48 uur uitharden. Geen paniek, je hoeft niet te wachten met de volgende stap totdat het keihard is, maar het moet wel stevig genoeg zijn om op te bouwen.

Je hoeft geen megagrote fundering te storten, maar hij moet waterpas en stevig zijn. Veelgemaakte fout: Te snel doorwerken. Als je de stenen op nat zand zet, zak je scheef. Neem de tijd voor deze stap.

Stap 2: De opbouw van de basis en het schouw

Je bouwt nu de 'poten' van je oven. Dit is de ruimte waar straks je hout en as opgevangen worden.

1. Metselen: Begin in een hoek. Smeer een laag vuurvaste mortel op de onderkant van de steen en druk hem vast. Gebruik de waterpas constant. Bouw vier muren van ongeveer 30-40 cm hoog. Afmeting van de opening: ongeveer 60 cm breed en 40 cm hoog.
2. De bovenkant (vloerplaat): Leg bovenop je vier muren een betonnen plaat of een stalen plaat (minimaal 5mm dik). Dit wordt je werkblad. Zorg dat deze perfect waterpas ligt. Dit is cruciaal voor hoe je koepel straks recht komt te liggen.
3. Schouw: Aan de voorkant bouw je een schouw (de opening). Dit is waar je de pizza's in schuift. Maak deze opening ongeveer 45 cm hoog en 60 cm breed. De schouw bouw je op met bakstenen, iets smaller wordend naar binnen toe.

We bouwen een soort open kubus. Tip: Gebruik bij de schouw een sjabloon van karton of hout.

Teken de vorm die je wilt (bijvoorbeeld een halve cirkel) en metsel daar overheen. Zo krijg je een strakke boog.

Stap 3: De koepel bouwen – het hart van de oven

Hier gaat het gebeuren. Dit is het spannendste deel. We bouwen de ronde koepel waar het vuur en de pizza komen.

1. Zandmodel maken: Maak een berg zand op je werkblad. Vorm hiervan een koepel met een diameter van ongeveer 70-80 cm. Druk het zand stevig aan. Dit is je mal. De hoogte moet ongeveer 35-40 cm zijn. Dit model mag je later weghalen.
2. Stenen snijden: Je schamotestenen moet je vaak op maat slijpen of tikken met een metselhamer. Ze moeten strak op elkaar aansluiten. Geen gaten!
3. Metselen van de koepel: Smeer de zijkant van je schouw in met vuurvaste mortel. Begin nu de stenen te plaatsen op het zandmodel. Zorg dat ze vastzitten. Werk van onder naar boven. Laat de stenen ongeveer 1-2 mm uit elkaar; ze zetten uit bij hitte.
4. De sluitsteen: De allerlaatste steen bovenop is de sluitsteen. Die moet je vaak wat smaller slijpen om hem er precies in te laten vallen. Als die erin zit, is de constructie stabiel.

Je hebt je schamotestenen en vuurvaste mortel nu hard nodig. Veelgemaakte fout: Te veel mortel gebruiken.

Te veel mortel zorgt voor barsten. Gebruik alleen genoeg om de stenen te verbinden, net als bij het leggen van een vloer.

Stap 4: Isolatie en afwerking

Je oven staat op een stevig draagvlak voor de fundering, maar hij moet ook zijn warmte vasthouden. Anders stook je je tuin op en wordt je pizza niet knapperig.

1. Zandmodel verwijderen: Zodra de mortel van de koepel een beetje is uitgehard (na een uur of 12), graaf je het zand voorzichtig weg via de opening. Je ziet nu je prachtige koepel van binnen.
2. Isolatielaag: Leg een laag isolatiemateriaal (zoals keramische wol) bovenop de koepel. Doe dit voorzichtig. Je wilt de koepel niet beschadigen.
3. Laagje mortel/pleister: Smeer bovenop de isolatie een laagje mortel (niet de vuurvaste, maar een normale) om de boel waterdicht te maken en het een nette uitstraling te geven. Je kunt ook mooi metselwerk rondom de koepel maken met je rode bakstenen.
4. Droogtijd: Laat alles nu goed drogen. Minimaal 3-5 dagen, zonder te stoken.

Isolatie is je beste vriend. Tip: Sommige bouwers mengen wat kiezels in de mortel bovenop de koepel voor een leuke, landelijke uitstraling.

Stap 5: De eerste stook (curing)

Nu mag je eindelijk stoken. Maar doe het rustig aan.

1. Eerste kleine vuurtje: Doe wat kleine takjes erin en steek aan. Laat het een uurtje branden. Zet de opening niet helemaal dicht, maar half.
2. Opbouwen: Na een dag of twee bouw je het vuur langzaam op. Steeds iets meer hout. Je zult rook zien van het vocht dat uit de mortel en stenen trekt. Dat is normaal.
3. Eerste grote stook: Na ongeveer 3 tot 5 kleine stooksessies mag je hem vol gas geven. Je wilt dat de oven zo'n 300°C tot 400°C bereikt. Gebruik een las-thermometer of een infrarood thermometer om de temperatuur te meten (die vanaf €20 te koop is).

Een nieuwe oven moet 'curen' (uitdrogen). Als je te snel te veel hitte geeft, springt de boel kapot. Voorkom deze veelgemaakte fouten bij het bouwen en gooi niet meteen een braadstuk in de oven.

Dat leidt tot barsten. Zoet het op. Eerst water erin om te stomen, dan langzaam drogen, dan pas bakken.

Verificatie-checklist: Is je oven klaak?

Voordat je je eerste deeg in de oven schuift, loop deze checklist na. Zo voorkom je teleurstellingen.

• Droogte: Is de oven minimaal 5 dagen gedroogd en meerdere keren gestookt?
• Stabiliteit: Wiebelt er iets? Zit de schouw stevig vast?
• Koepel: Zitten alle stenen goed vast? Zien er geen gaten in de mortel?
• Brandveiligheid: Staat de oven op een veilige plek, ver van brandbare materialen (schutting, overkapping)?
• Temperatuur: Kun je de koepel van buiten voelen zonder je handen te verbranden? (Doe dit niet direct na het stoken, maar na afkoeling check je of de isolatie zijn werk doet).

Als je alles kunt afvinken, is het tijd voor het echte werk. Haal je bloem, water, zout en gist. Je bent klaar om de beste pizza buiten te maken die je ooit hebt geproefd. En het beste? Dankzij deze handige video handleidingen bouwde je hem helemaal zelf. Smakelijk!