Pizza quattro formaggi buiten oven: kaas keuze
Een Pizza quattro formaggi in je eigen tuin, dat is pure magie. Je staat met je blote handen aan deeg, ruikt de rook van je houtoven en ziet die vier kazen langzaam smelten tot een perfecte, bubbende lap.
Maar het geheim van een onvergetelijke quattro formaggi zit 'm niet in de saus of het deeg. Het zit 'm in de kaas. Welke kies je? Hoe combineer je ze?
En hoe zorg je dat je buitenoven ze perfect bereidt? Laten we daar eens diep op ingaan, want met de juiste kaas transformeer je je tuin in een waar Napolitaans paradijs.
Waarom kaaskeuze alles verandert in je buitenoven
Je hebt een prachtige pizzaoven buiten gekocht. Misschien wel een Ooni Karu 16 of een gloednieuwe Gozney Dome.
Je kunt niet wachten om te beginnen. Maar dan de quattro formaggi.
Je grijpt naar de eerste de beste zak geraspte kaas uit de supermarkt. Resultaat? Een vettige plak en een teleurstellende smaak. Het draait allemaal om het smeltpunt en de vochtigheid van de kaas. In een houtoven die makkelijk 400°C bereikt, heb je maar een minuut of drie nodig. Te natte kaas?
Je pizza wordt een zwembad. Te droge kaas? Hij verbrandt voordat hij smelt.
De juiste kaas zorgt voor die iconische 'leopard spotting' op je bodem, terwijl de toppings net genoeg verbranden voor karakter, maar zacht genoeg blijven voor een smeuïge textuur. Denk aan de balans tussen romig, scherp, zout en nootachtig. Het is net een orkest; elk instrument moet zijn partijtje meespelen.
Kies je voor vier dezelfde kazen? Dan mis je diepte.
Kies je voor de verkeerde soorten? Dan mis je de structuur.
We gaan het hebben over de perfecte combinatie voor jouw oven.
De vier ridders van de kaas: een smaakprofiel
De klassieke quattro formaggi komt oorspronkelijk uit Italië en heeft een vaste, doch flexibele, formule. Je hebt een romige basis, een pittige tegenhanger, een nootachtige diepgang en een zoute knaller.
We bouwen dit op met kazen die je in elke goed gesorteerde supermarkt vindt, of nog beter, bij een Italiaanse delicatessenwinkel. Vergeet de standaard 'pizza-mix' uit de vriezer. We gaan voor kwaliteit.
1. De romige basis: Mozzarella
Je kunt niet zonder mozzarella. Het is de lijm die alles bij elkaar houdt. Maar welke?
Voor een pizza in je outdoor pizza oven heb je twee opties. Ten eerste: Fior di Latte. Dit is de 'bloem van melk', een verse mozzarella op basis van koemelk. Het bevat minder water dan buffelmozzarella, wat ideaal is voor je pizza.
Je wilt namelijk geen plassen water op je bodem. Snijd het in plakjes en leg het als eerste laag op je saus.
Een bol van 125 gram kost ongeveer €2,50 - €4,00. Ten tweede: Buffelmozzarella (Mozzarella di Bufala). Dit is de koning, maar met een waarschuwing.
2. De pittige krachtpatser: Gorgonzola
Het zit boordevol vocht. Wil je het gebruiken?
Laat het dan uitlekken in een zeef voor minstens een uur. Snijd het in grove stukken en leg het erop net voordat de pizza de oven in gaat. De smaak is ongeëvenaard romig en licht zurig.
Je betaalt rond de €5,00 - €8,00 per bol. Gebruik je buffelmozzarella? Minder is meer, anders zwemt je pizza.
Geen quattro formaggi zonder de blauwschimmelkaas. Gorgonzola Dolce is de zachte, romige variant die perfect smelt.
Gorgonzola Piccante is sterker en kruimeliger. Voor de buitenoven pakken we meestal de Dolce, tenzij je een échte liefhebber bent van scherpe smaken. Je breekt kleine stukjes van de kaas en verdeelt ze over de pizza.
Ze zullen in de intense hitte van de houtoven goudbruin verbranden aan de randjes, wat een heerlijke bittere tegenhanger geeft aan de romige mozzarella.
3. De nootachtige warmte: Taleggio
Deze kaas is je smaakbom. Zonder Gorgonzola is het gewoon een pizza met kaas. Een blok Gorgonzola Dolce van 150 gram kost tussen de €3,50 en €5,50. Je hebt er maar ongeveer 60-80 gram van nodig voor een pizza van 30 cm.
Proef een stukje voordat je het op de pizza doet. Zo weet je precies hoe scherp hij is en kun je de verhouding met de andere kazen afstemmen.
Hier wordt het interessant. Taleggio is een wasgerijpte kaas uit Lombardije. Hij ruikt sterk, maar smaakt verrassend zacht, fruitig en nootachtig.
Het is een beetje plakkerig als het warm wordt, precies wat je wilt in een pizza.
Snijd de korst eraf (die is niet lekker) en snijd het vruchtvlees in dunne reepjes. Verdeel dit royaal over een zuurdesem pizza voor buiten. De hitte van je houtoven maakt de smaak voller en net ietsje zoeter.
Taleggio geeft diepte aan je quattro formaggi. Het combineert fantastisch met de frisse mozzarella en de scherpe Gorgonzola.
4. De zoute kers op de taart: Parmezaanse kaas
Een stuk Taleggio van 200 gram (je hebt er ongeveer 60 gram van nodig) kost rond de €4,00 - €6,00. Als je deze kaas eenmaal hebt gebruikt, wil je nooit meer anders.
Het is de verborgen schat van deze pizza. Als laatste komt de Parmezaan, of eigenlijk Parmigiano Reggiano. Dit is de harde, zoute kaas die na het bakken over de pizza wordt geraspt.
Waarom na het bakken? Omdat de intense hitte van een houtoven (vaak boven de 400°C) deze kaas direct doet verbranden en bitter maakt.
Je legt de pizza uit de oven, en met een dunschiller of rasp strooi je er een royale laag overheen. De warmte van de pizza doet de rest, net als bij dit pizza prosciutto recept. Geen geraspte kaas uit een zakje; koop een stuk Parmigiano Reggiano met het 'Consorzio' stempel.
Het is een investering, maar je hebt maar weinig nodig. Een stuk van 100 gram kost €8,00 - €12,00.
De smaak is intens zout en umami. Het maakt je pizza af. Zonder Parmezaan mis je die klassieke finishing touch die een gerecht van restaurantniveau geeft.
De bereiding in je houtoven: timing is alles
Je oven is heet. Je hebt je deeg perfect voorbereid.
Nu het moment suprême. Je belegging moet sneller gaan dan je denkt, want je oven is een beest van hitte.
Zorg dat alles gesneden en klaarstaat. We werken in lagen. Eerst een dun laagje tomatensaus (of alleen olie en knoflook voor een bianco). Dan de mozzarella. Dit is de basis die de hitte opvangt.
Daarna de Gorgonzola en de Taleggio. Zorg dat ze niet te dicht op elkaar liggen, zodat de hitte eroveral kan komen.
De pizza gaat nu de oven in. Bij een temperatuur van 400°C-450°C is je pizza in 60 tot 90 seconden gaar. Draai hem halverwege voor een gelijkmatige 'leopard spotting'.
De kaas moet bruisen en net beginnen te verbranden aan de randen. Haal hem er direct uit zodat de bodem knapperig blijft. Nu de Parmezaan erover en een snufje verse zwarte peper. Eet direct.
Prijsindicaties en supermarkt alternatieven
Je wilt natuurlijk weten wat het kost om deze hemelse pizza te maken.
Laten even een inschatting maken voor een pizza van 30 cm. We gaan uit van kwaliteit, maar houden het betaalbaar. Dit is een indicatie per kaas, nog los van het authentiek Napolitaans deeg maken en de saus.
- Fior di Latte (125g): €2,50 - €4,00 (bijv. Galbani of een huismerk)
- Gorgonzola Dolce (150g): €3,50 - €5,50 (bijv. Castelli)
- Taleggio (200g): €4,00 - €6,00 (bijv. Valsoia of een echte Italiaanse)
- Parmigiano Reggiano (100g): €8,00 - €12,00 (niet besparen op deze!)
De totaalprijs ligt vaak rond de €15-€20 voor de kazen alleen, wat neerkomt op ongeveer €4-€5 per stuk. Dat is restaurantkwaliteit voor een fractie van de prijs.
Als je budgettering belangrijk vindt, kun je de Taleggio soms vervangen door een stuk fontina of een zachte provolone.
Die zijn vaak iets goedkoper (rond de €3,00). Voor de Gorgonzola kun je soms een 'Gorgonzola dolce' uit de supermarkt halen die in de aanbieding is. Probeer altijd de 'Dolce' variant te vinden, die smelt beter. De mozzarella is je goedkoopste onderdeel, dus investeer in een fatsoenlijke bol.
Praktische tips voor de perfecte quattro formaggi
Om af te sluiten hier nog een paar gouden tips die je direct kunt toepassen. Deze kleine dingetje maken het verschil tussen een 'lekkere pizza' en 'de beste pizza die je ooit at'.
Onthou deze goed, want ze helpen je overwinningen te boeken in je tuin. Met deze kennis en kazen ga jij je volgende pizza avond in je outdoor pizza oven naar een hoger niveau tillen. Het is een kwestie van proberen, proeven en genieten.
- Laat je mozzarella uitlekken. Zelfs Fior di Latte bevat water. Doe het in een zeef en druk het een beetje uit. Je bodem zal je dankbaar zijn.
- Gebruik niet te veel kaas. Minder is meer. Te veel kaas zorgt voor een vettige laag en een ondergane bodem. Bedek de saus, maar zie nog een beetje saus door de kaas heen.
- De Parmezaan komt NA het bakken. Herhaal dit nog een keer. Als je hem in de oven doet, wordt hij zwart en bitter. Haal de pizza eruit, rasp hem er direct overheen.
- Voeg een beetje olijfolie toe. Een drupje extra vierge olijfolie over de kaas voordat de pizza de oven in gaat, geeft een prachtige glans en extra smaak.
- Experimenteer met kruiden. Een beetje verse tijm of rozemarijn op de Taleggio kan geen kwaad. Hou het wel subtiel, de kazen zijn de sterren.
De rook van het hout, de hitte van de steen, en die perfecte combinatie van vier hemelse kazen.
Dat is waar je het allemaal voor doet. Smakelijk!