Pizza oven buiten: welke pizzaschep is het gemakkelijkst?
Stel je voor: je hebt net je gloednieuwe outdoor pizza oven opgestookt tot een bloedhete 400 graden. De lucht ruikt naar hout en vers deeg.
Je pizza is klaar om de oven in te schuiven, maar dan... je hebt de verkeerde schep. Je glibbert, je pizza vouwt dubbel, en je favoriete toppings belanden op de gloeiende steen. Dat is een ramp.
De juiste pizzaschep is net zo cruciaal als de oven zelf. Het is de brug tussen jouw aanrecht en die intense hitte.
Zonder een goede schep verlies je je pizza voordat hij goed en wel begonnen is. Het draait allemaal om die ene beweging: soepel erin, soepel eruit. En dat moet makkelijk voelen, alsof je het al jaren doet.
Wat maakt een pizzaschep nu echt gemakkelijk?
De 'gemakkelijkste' schep heeft drie belangrijke kenmerken: een licht blad, een lange steel en een antiaanbaklaag.
Als je een zware aluminium schep hebt, word je moe na drie pizza's. Een lichtgewicht blad van carbonstaal of een dunne aluminium legering geeft je de controle.
Je kunt hem makkelijk optillen, zelfs als er een flinke pizza op ligt met veel kaas en champignons. Een antiaanbaklaag is je beste vriend. Je pizza glijdt er zo af, zonder dat je hard op de schep hoeft te duwen. Dat voorkomt dat je toppings verschuiven en dat je deeg aan de schep blijft plakken.
Het gaat erom dat de schep geen weerstand biedt. De lengte van de steel is ook essentieel.
Een outdoor pizza oven, of het nu een Ooni, Ninja Woodfire of een stenen houtoven is, wordt extreem heet. Je wilt je handen en armen niet verbranden. Een steel van 60 tot 80 centimeter is een goed startpunt.
Dit houdt je op een veilige afstand van de hitte. Een kortere steel geeft je minder hefboomwerking en brengt je dichter bij het vuur.
De diameter van het blad is ook belangrijk. Meet je oven opening.
Een schep met een blad van 30-35 cm breed past in de meeste compacte buitenovens, maar als je een grotere houtoven hebt, kun je wel een groter blad van 40 cm gebruiken. Een groter blad is wel zwaarder.
De twee belangrijkste types scheppen uitgelegd
Er zijn in de basis twee soorten scheppen die je overal tegenkomt: de traditionele schep met een rond blad en de schep met een vierkant blad.
De ronde schep, vaak van aluminium, is de klassieke keuze. Hij is licht en door de ronde vorm kun je makkelijk draaiende bewegingen maken om de pizza te positioneren.
Veel mensen vinden hem ook handig voor het eruit halen van je pizza. De vierkante schep, gemaakt van koolstofstaal (carbon steel), is de favoriet van veel professionals. Hij is vaak zwaarder en steviger. Het vierkante blad geeft je een duidelijk idee waar je pizza begint en eindigt.
Je kunt hem strak tegen de rand van de oven houden om je pizza recht te schuiven.
Een goede schep is als een verlengstuk van je hand. Je merkt 'm amper tot je 'm nodig hebt. Dan moet 'ie perfect werken.
Veel van deze scheppen zijn 'double-peeled', wat betekent dat ze een losse antiaanbaklaag hebben die je kunt vervangen. Wat voor soort pizza je maakt, speelt ook een rol. Maak je dunne, knapperige Napolitaanse pizza's?
Dan is een lichte, ronde aluminium schep vaak prima. Je schuift hem er snel in en eruit.
Maak je dikkere, belegde pizza's of Amerikaanse style? Dan kan een stevigere vierkante schep van koolstofstaal beter zijn.
Die geeft meer ondersteuning en voorkomt dat je pizza doorbuigt. Voor een echte houtoven is een stevigere schep vaak een betere keuze, zeker als je kiest voor een stille pizza oven buiten, omdat je de schep soms even moet laten rusten op de hete steen.
Prijs en kwaliteit: wat kun je verwachten?
Je hebt een enorm breed scala aan scheppen. Voor een beginnende pizzabakker die net een pizza oven buiten heeft, is een simpele aluminium schep met antiaanbaklaag vaak al voldoende.
Die vind je voor tussen de €20 en €35. Merken als Hendi of Cook & Pan hebben prima instapmodellen.
Ze zijn licht, hebben een lange steel en doen hun werk goed voor de eerste tientallen pizza's. Let op dat de coating niet te fragiel is; met een metalen spatel krassen ze snel op. Ga voorzichtig om met je schep en je gaat een poosje mee. Ben je serieus en bak je vaker?
Dan is een upgrade naar een schep van koolstofstaal (carbon steel) een wereld van verschil.
Deze scheppen, vaak van merken als Gi.Metal (de Azzurro lijn) of Rockmap, kosten tussen de €50 en €80. Ze zijn weliswaar wat zwaarder, maar veel sterker. De meeste hebben een dubbel blad systeem: je kunt de antiaanbaklaag vervangen als die versleten is.
Dit maakt het een investering voor jaren. De balans is vaak beter en het geeft een professioneler gevoel.
Als je een Ooni Koda of Karu hebt, is dit de perfecte match.
De 'pro' scheppen met verwisselbare bladen en ergonomische handvatten zitten in de prijsklasse van €80 tot €120. Dit zijn de werktuigen voor de echte fanatiekeling die wekelijks meerdere pizza's bakt. De handvatten zijn vaak van hout of hittebestendig kunststof dat prettig in de hand ligt.
De bladen zijn vaak groter en extreem duurzaam. Voor de meeste thuiskoks is een schep van €50-€60 de sweet spot. Die combineert duurzaamheid met een betaalbare prijs.
Praktische tips om je schep te temmen
Om echt gemakkelijk te werken met je pizzaschep, is het belangrijk om te weten hoe je hem gebruikt. Allereerst: bestrooi je schep altijd met bloem of maismeel (semolina). Doe dit royaal.
Het zorgt ervoor dat je pizza soepel over de schep glijdt. Je wilt geen plakkerige ellende.
Test dit voordat je je pizza belegt. Leg het deeg op de met bloem bestrooide schep en schud een beetje. Als het makkelijk beweegt, ben je klaar.
Als het blijft plakken, meer bloem gebruiken. Dit is de meest gemaakte fout.
Als je de pizza in de oven schuift, is de techniek belangrijk. Zet de schep aan de achterkant van de oven en trek hem snel en soepel onder de pizza uit. De pizza draait als het ware op zijn plek. Probeer niet de schep omhoog te trekken; dat maakt je pizza kapot.
Bij het eruit halen is het handig om de schep onder de pizza te schuiven en hem dan licht te kantelen.
De zwaartekracht helpt je dan om hem op te pakken. Oefening baart kunst. Begin met een simpele pizza zonder te veel toppings. Na het bakken moet je je schep goed verzorgen.
Laat hem niet in de oven liggen om af te koelen, dat is niet goed voor het metaal of de coating. Veeg hem schoon met een borstel als hij nog warm is.
Was hem met lauw water en een zachte spons. Geen agressieve schuurschotels! Als je een schep met een los blad hebt, kun je de coating na verloop van tijd vervangen. Zo blijft je schep altijd als nieuw.
En tot slot: berg hem opgehangen op, zodat hij niet kromtrekt of beschadigd raakt. Denk ook aan de juiste bescherming tegen regen, zodat je pizza maken voortaan een fluitje van een cent is.