Pizza oven buiten: wat is een cordierit steen?

Je staat buiten, de geur van houtskool hangt in de lucht en je kijkt naar je gloednieuwe pizza oven buiten. Maar dan check je de bodem van je oven. Waarom is die ene steen zo anders dan de andere?

Waarom kies je voor cordieriet en niet voor gewoon baksteen? Cordieriet is niet zomaar een steensoort; het is de onzichtbare held die jouw perfecte pizza Margherita mogelijk maakt.

Het is een mineraal dat speciaal is ontwikkeld voor extreme hitte, zonder te barsten. Als je een pizzaoven koopt, is dit vaak het onderdeel waar je het minst over nadenkt, maar het is wel het hart van je oven. Laten we het er eens over hebben, want die steen verdient jouw aandacht.

Wat is cordieriet precies?

Cordieriet is een magnesium-ijzer-aluminium silicaat mineral. Klinkt ingewikkeld? Denk er maar aan als supersterk keramiek.

Het is ontstaan uit de combinatie van magnesium, aluminium en silicium. In gewoon Nederlands: het is een steen die heel goed warmte vasthoudt en gelijkmatig verspreidt. Veel traditionele houtovens gebruikten gewoon vuurvaste bakstenen, maar die zijn vaak dikker en minder efficiënt Cordieriet is lichter en reageert sneller op temperatuursveranderingen.

Je vindt cordieriet niet zomaar in de natuur. Het wordt kunstmatig gemaakt door deze mineralen op hoge temperatuur te smelten en te vormen.

Het proces zorgt ervoor dat de structuur porieus wordt. Dit betekent dat de steen 'ademt'.

Wanneer je hem verhit, zetten de kleine poriën uit. Dit voorkomt barsten. Het is alsof je een flexibele sporter bent versus een stijve muur. De sporter kan bewegen zonder te breken.

Dat is precies wat je wilt als je de oven op 400°C stookt. Waarom is dit belangrijk voor jouw pizza?

Omdat cordieriet de hitte snel opneemt en vasthoudt. Als je de deur van je pizza oven buiten openschuift, koelt de steen niet direct af. Dit zorgt voor die korst die knapperig is van buiten en zacht van binnen.

Zonder cordieriet zou je pizza snel verbranden of juist niet gaar worden.

Het is de basis van elke goede outdoor pizza oven.

Waarom cordieriet de beste keuze is voor jouw oven

Stel je voor: je hebt net een dure pizzaoven gekocht. Je wilt natuurlijk niet dat de bodem na een jaar barst. Cordieriet is extreem hittebestendig.

Het kan temperaturen aan tot wel 1300°C, hoewel je voor pizza meestal rond de 400°C tot 500°C blijft.

Dit geeft je een enorme veiligheidsmarge. Gewone bakstenen kunnen al scheuren bij 600°C als ze niet speciaal zijn behandeld.

Cordieriet is de keuze voor de lange termijn. Een ander groot voordeel is de warmtegeleiding. Cordieriet geleidt warmte veel beter dan bijvoorbeeld chamotte (een andere veelgebruikte steensoort).

Dit betekent dat je oven sneller op temperatuur is. Je hoeft minder lang te stoken voordat je de eerste pizza erin kunt schuiven.

Ideaal voor een spontane avond met vrienden. Je bespaart tijd en hout. Het gewicht is ook een factor. Cordierietstenen zijn lichter dan massieve bakstenen.

Dit maakt de totale constructie van je outdoor pizza oven lichter. Handig als je een mobiele oven hebt of als je hem zelf in elkaar wilt zetten.

Minder gewicht betekent ook minder druk op de fundering van je oven.

Veel topmerken gebruiken cordieriet. Denk aan de bekende Ooni ovens of de grotere buitenkeukens van merken als The Bastard. Zij kiezen voor dit materiaal omdat het consistent presteert. Het gaat jaren mee, zelfs als je de oven het hele jaar buiten laat staan (mits je hem goed beschermt tegen vorst).

Hoe werkt cordieriet in je pizza oven?

Als je een pizza in de oven schuift, gebeurt er iets magisch. De bodem van de pizza raakt direct de cordieriet steen.

De steen is al gloeiend heet. Omdat cordieriet de warmte zo goed vasthoudt, verliest de steen bijna geen energie wanneer de koude pizza hem raakt.

De hitte stroomt direct de bodem in. Dit zorgt voor de "oven spring" – de snelle uitzetting van de lucht in het deeg waardoor de pizza luchtig wordt. De poriën in de steen spelen hier een rol.

Ze nemen vocht op. Wanneer je deeg de steen raakt, trekt de steen een beetje vocht uit de onderkant van de pizza.

Dit zorgt voor een droge, knapperige bodem. Geen slappe, zachte onderkant dus. Het is een soort natuurlijke ontvochtiging die perfect samenwerkt met de hitte van het hout. Stook je op hout?

Cordieriet reageert snel op de vlammen. Als je een nieuwe partij hout toevoegt en de temperatuur stijgt, voelt de steen dat meteen.

Je kunt de temperatuur dus redelijk goed controleren. Dit is anders bij een massieve bakstenen oven, die lang doorgloeit na het opstoken. Of je nu pizza's maakt of flammkuchen bakken wilt, voor snelle, hete sessies is cordieriet dus ideaal.

Een praktisch voorbeeld: stel je hebt een Ooni Karu 16. Deze gebruikt cordieriet voor de bodem.

Binnen 15 minuten is de oven op 500°C. Je schuift je pizza erin en binnen 60 seconden is hij gaar. De steen is dan gloeiend rood. Zonder dit materiaal zou dit proces veel langer duren en onregelmatiger zijn.

Prijzen en modellen: wat kost cordieriet?

Als je een pizzaoven koopt, zit de cordieriet steen vaak al ingebouwd. Je koopt dus niet losse stenen bij de bouwmarkt.

De prijs van de oven hangt af van het formaat en het merk.

Laten we kijken naar een paar opties voor de thuiskok. Voor de beginner zijn er de compacte modellen. De Ooni Fyra 12 is een populaire houtgestookte oven.

Deze heeft een cordieriet bakplaat. De prijs ligt rond de €300 - €350. Voor dit geld krijg je een oven die snel opwarmt en perfect is voor 12-inch pizza's. Het is een instapmodel, maar de kwaliteit van de steen is top.

Wil je iets groters of zoek je een specifieke pizza oven buiten? Kijk dan naar de Ooni Karu 16 of de Kamado Joe Pizza Oven.

Deze zijn vaak duurder, tussen de €600 en €1000. Deze ovens hebben dikkere cordieriet platen.

Dit houdt de warmte langer vast, wat handig is als je meerdere pizza's achter elkaar wilt maken. De Karu 16 heeft bijvoorbeeld een dubbelzijdige steen: een ribbelkant voor grillen en een vlakke kant voor pizza. Vergeet bij een houtoven ook het juiste stookhout niet. Er zijn ook buitenkeukens met cordieriet stenen, zoals die van The Bastard of Big Green Egg.

Hier betaal je snel €1500 tot €2500 voor een complete set. Deze stenen zijn vaak iets zwaarder en dikker.

Ze zijn gemaakt voor intensief gebruik. Als je van plan bent om elke week pizza te maken, is deze investering het waard. Ze gaan een leven lang mee.

Losse cordieriet stenen kopen is lastig in Nederland. De meeste mensen kopen de oven compleet.

Mocht je een vervangende steen nodig hebben, dan kost die tussen de €50 en €150, afhankelijk van de grootte.

Check altijd de maat van je oven voordat je bestelt. Een maatje te groot past niet, een maatje te klein laat kou door.

Praktische tips voor onderhoud en gebruik

Om je cordieriet steen in topconditie te houden, zijn er een paar simpele regels.

Ten eerste: laat je oven nooit in de regen staan zonder afdekking. Cordieriet kan tegen vorst, maar als water in de poriën bevriest, kan het alsnog barsten.

Gebruik een goede hoeveelheid houtskool en hout. Met een houtoven wil je altijd een royale hoeveelheid hout branden om een gelijkmatige hitte te krijgen. Maak de steen schoon na elke sessie. Gebruik een pizzaborstel om as en losse korstjes te verwijderen. Geen water!

Water op een hete steen zorgt voor stoom en dat kan schadelijk zijn.

Als er hardnekkig vuil vastzit, kun je de oven opstoken tot zeer hoge temperatuur (boven de 500°C) zodat het verbrandt tot as. Een veelgemaakte fout is het gebruik van schoonmaakmiddelen. Doe dit nooit. Cordieriet is poreus. Zeep of chemicaliën trekken in de steen en komen later in je eten terecht.

Bovendien kan het de steen aantasten. Hou het bij natuurlijke verbranding.

Als je een nieuwe oven koopt, is het slim om hem eerst in te branden.

Verwarm de oven langzaam op. Begin met een kleine hoeveelheid hout en bouw de temperatuur op over een uur of twee. Dit verwijdert vocht uit de steen en zorgt dat hij stabiel wordt.

Daarna kun je losgaan met je eerste pizza. Check regelmatig de bodem.

Cordieriet slijt bijna niet, maar als je hem per ongeluk met een ijzeren schep raakt, kunnen er krassen komen.

Gebruik dus houten of kunststof pizzapalen. Zo blijft de steen glad en makkelijk schoon te maken.

Met deze kennis ben je klaar om je pizza oven buiten optimaal te benutten. Cordieriet is de stille kracht achter elke perfecte pizza. Het is sterk, snel en betrouwbaar. Of je nu een simpele Ooni koopt of een grote houtoven bouwt, zorg dat cordieriet de bodem vormt. Je smaakpapillen zullen je dankbaar zijn.