Pizza oven buiten houtskool versus hout: pros en cons

Je staat in de tuin, de geur van rook hangt in de lucht en je schuift net een knapperige napolitaanse pizza de gloeiende oven in. Maar wat gooi je er eigenlijk in?

Een handvol houtskool of een paar blokken eikenhout? Dat is de hamvraag voor elke aspirant-pizzabakker. De keuze tussen houtskool en hout bepaalt niet alleen de smaak van je pizza, maar ook hoe makkelijk het gaat en hoe je avond eruitziet. Het gaat om meer dan alleen hitte; het is de basis van je hele pizza-ervaring.

Houtskool: de makkelijke en stabiele hittebron

Stel je voor: je wilt gewoon snel beginnen. Houtskool is je beste vriend.

Het is simpelweg verkoolde hout, en het doet wat het belooft. Je gooit het in de oven, steekt het aan en je hebt binnen 20 tot 30 minuten een intense, stralingswarmte.

Geen gedoe met het constant bijstoken van vlammen. Je legt de korrels neer en de oven doet zijn werk. Ideaal voor beginners of voor die doordeweekse avond dat je zin hebt in pizza, maar geen zin in rompslomp.

De grootste troef van houtskool is de temperatuurcontrole. Eenmaal op temperatuur, blijft hij veel constanter dan een houtvuur.

Je pizza verbrandt niet per ongeluk door een plotselinge vlam. Bovendien is de asrest minder en hoef je niet continue de kolen om te schudden. Merken als Restaurant Coal leveren hoogwaardige briketten die lang branden en weinig rook afgeven, perfect voor een schone smaak op je pizza. Je koopt een 10 kg zak voor ongeveer €15 tot €20.

Toch heeft houtskool ook een nadeel. De rooksmaak is subtieler.

Het geeft die typische, authentieke houtvuurgeur niet af. Als je op zoek bent naar die pure, rokerige smaak die je alleen krijgt van echt hout, dan kom je bedrogen uit. Daarnaast is de hitte vaak wat 'droger', wat voor sommige pizza's kan zorgen voor een iets minder sappige korst. Het is een kwestie van smaak, maar het is wel iets om rekening mee te houden.

Hout: de authentieke smaakbeleving

Hout is de klassieker. De reden waarom pizza-ovens bestaan.

Je stookt een vuur, de vlammen dansen tegen de koepel en de geur van verbrand hout vult je tuin.

Dit is de ultieme beleving. Je bent niet alleen een pizza aan het bakken; je bent een show aan het opvoeren. Het proces is actiever.

Je moet het vuur in de gaten houden, bijstoken en de gloed op de juiste plek houden. Het is een ritueel.

De smaak is onovertroffen. Afhankelijk van het hout dat je gebruikt, geef je je pizza een uniek karakter. Essen- of eikenhout is top voor pizza's: het brandt heet en geeft een milde, zoete rooksmaak af. Vermijd dennen- of grenenhout; die zorgen voor een te harsige, bittere smaak. Een netje met plankhout van 25 cm (zoals je vaak bij tuincentra vindt) kost ongeveer €8 tot €12 per 20 liter.

Het is wel iets duurder dan houtskool op de lange termijn, als je veel bakt.

Waar je rekening mee moet houden, is de leercurve. Hout stoken vraagt oefening. De temperatuur kan snel oplopen tot 500°C of meer, en als je niet oppast, verbrandt je pizza in een minuut.

Ook is de asproductie groot. Je oven schoonmaken na een sessie met hout is een stuk meer werk.

Je hebt ruimte nodig voor het opslaan van het hout en je moet weten hoe je een schoon vuur maakt. Het is de moeite waard, maar het is wel werk.

De praktische kant: kosten, moeite en schoonmaken

Laten we het hebben over de echte wereld. Wat kost het en hoeveel moeite is het?

Houtskool wint op het gebied van gemak. Je koopt een zak, je gooit het erin en je bent klaar.

De totale kosten per bak sessie zijn laag, zeker als je kiest voor efficiënte briketten. Je oven is sneller schoon. De as kun je makkelijk wegzuigen of wegvegen.

Ideaal voor wie snel wil eten en daarna weer wil ontspannen. Hout is de investering voor de purist.

Naast de aanschaf van het hout (reken op €1-2 per kg voor goed, droog hout), is er de tijd. Een houtvuur opbouwen duurt langer dan houtskool aansteken. Gebruik voor je pizza oven buiten hout zonder impregnatie; je bent al gauw 45 minuten tot een uur verder voordat je eerste pizza de oven in kan. En na afloop? Een flinke la as en eventueel verbrande houtresten.

Je oven moet goed droog blijven om roest te voorkomen. Het onderhoud is intensiever.

Een goede middenweg is soms om te beginnen met houtskool en later wat houtblokken toe te voegen voor de rooksmaak. Sommige pizzabakkers gooien na het opstarten met kolen een paar blokken hout op de gloed. Zo krijg je de stabiliteit van kolen en de smaak van hout. Experimenteer vooral.

Jouw oven, jouw regels. Het gaat erom wat voor jou werkt en wat voor pizza je wilt maken.

Waarop te letten bij de aanschaf van je oven

Als je een outdoor pizza oven gaat kopen, denk dan na over je brandstofkeuze voordat je koopt. Sommige ovens zijn specifiek ontworpen voor hout. Wil je een pizza oven buiten hout bestellen? Kijk dan bijvoorbeeld naar de Ooni Karu 12G, die is gebouwd voor de ultieme houtbeleving.

Hij is compact, snel op temperatuur en geeft die geweldige rooksmaak. De prijs ligt rond de €350.

Je betaalt voor het design en de prestaties met hout. Andere ovens, zoals de Everdure Cube of bepaalde modellen van Cuisinart, zijn vaak beter geschikt voor houtskool of gas.

De Cube is een stijlvolle, compacte oven die je makkelijk op temperatuur krijgt met briketten. Hij is ook te combineren met een gasbranderset (vaak apart verkrijgbaar voor rond €150). Zo wissel je gemakkelijk tussen brandstoffen.

De prijs van de Cube ligt rond de €400-€500. Een andere optie is de Gozney Roccbox.

Deze oven is een favoriet onder liefhebbers. Hij kan op hout en gas. De gasoptie is perfect voor beginners die de temperatuur perfect onder controle willen houden. De Roccbox is robuust en presteert op topniveau.

Hij is wel een stuk duurder, rond de €600. Bedenk dus: wil je de klassieke hout-ervaring of het gemak van een druk op de knop? Je ovenkeuze bepaalt je merk en je budget.

Praktische tips voor elke bakker

Het maakt niet uit of je voor hout of houtskool kiest, er zijn een paar gouden regels. Zorg dat je brandstof droog is.

Nat hout of kolen geven rook en weinig hitte. Gebruik een krachtige aansteker of houtwol om het vuur makkelijk te starten. Bouw je vuur op en toe met kleine stapels, zodat er lucht bij kan.

Zonder zuurstof geen goed vuur. Investeer in goed houtskoolgereedschap.

Een stevige schep en een tang om je pizza te verplaatsen zijn essentieel. Voor hout is een houtopslag belangrijk om je pizza oven hout droog te bewaren. En tot slot: oefenen, oefenen, oefenen. Je eerste pizza's zullen misschien niet perfect zijn.

Misschien verbranden ze of zijn ze niet gaar. Dat is normaal. Elk bakje leer je je oven en je brandstof beter kennen.

Probeer beide. Koop een kleine zak houtskool en een netje hout. Kijk wat je leuker vindt.

De ene dag wil je de controle en het gemak, de andere dag de romantiek van het houtvuur.

Uiteindelijk draait het allemaal om die ene perfecte pizza die je met veel plezier maakt en deelt. Smakelijk!