Pizza oven buiten: hoe opbergen in winter?

Een pizza oven buiten is je beste maatje in de zomer. Heerlijk, die knapperige bodems en die rokerige smaak.

Maar als de eerste herfststorm over je tuin raast, staat diezelfde buiten pizza oven je opeens aan te kijken met een uitdaging: wat nu? Je kunt 'm niet zomaar laten staan. Vrieskou, regen en sneeuw zijn dodelijk voor de materialen. Een houtoven barst, een gasleiding verstopt en de bakstenen brokkelen af.

Gelukkig is er een plan. Met een paar slimme stappen zorg je dat je pizza oven de winter door komt, zonder dat je je tuin volpropt met een onhandig zeil. Dit is wat je gaat doen.

Waarom je buiten pizza oven echt niet buiten mag blijven

Je denkt misschien: het is een oven, die kan wel tegen een stootje.

Maar een traditionele houtoven is gebouwd van materialen die water opzuigen. Denk aan chamotte, klei en mortel.

In de herfst zuigt de oven regenwater op als een spons. Als het dan vriest, zet dat water uit. Het ijs kruipt in de kleinste scheurtjes en breekt de oven van binnenuit. Dat is de dood voor je dure aankoop.

Ook voor moderne staalen pizza ovens is de winter geen pretje. Roestvrij staal kan wel tegen een bui, maar de lasnaden en de brander zijn kwetsbaar.

Vocht in de gasleiding van een gas pizza oven leidt tot roest en verstoppingen. Je investeert al snel €1500 tot €3000 in een goede oven. Laat dat geld niet wegroesten door hem aan de elementen bloot te stellen. De oplossing is simpel: beschermen of opbergen.

Stap 1: De juiste materialen verzamelen

Voordat je begint, zorg je dat je alles bij de hand hebt.

• Een hoogwaardige, ademende hoezen: Koop niet het goedkoopste plastic zeil. Kies voor een hoezen van polyester met een PU-coating. Deze laat vocht van binnenuit ontsnappen maar houdt regen tegen. Voor een Ooni Koda 16 of een vergelijkbare maat is een hoezen van ongeveer €40-€60 ideaal.
• Stenen of blokken: Je hebt verhoging nodig. Gebruik betontegels of bakstenen. Minimaal 5 cm hoog om contact met de grond te vermijden.
• Schuimrubber of bubbeltjesplastic: Voor de binnenkant. Dit beschermt de bakstenen tegen stoten.
• Voegenmortel (indien nodig): Voor traditionele houtovens. Een zakje voegmortel kost ongeveer €15.
• Siliconenspray: Om metalen onderdelen te beschermen tegen roest.
• Gasdoppen (voor gasmodellen): Om de gasaansluiting waterdicht af te sluiten.

Niets is vervelender dan met natte handen in de tuin te staan zoeken naar een doek. Hier is je checklist voor een waterdichte winterstalling. Neem de tijd om dit te regelen.

Een uurtje klussen nu bespaart je duizenden euros later. Zorg dat je materialen droog liggen voordat je begint.

Stap 2: De oven volledig laten afkoelen en schoonmaken

Dit klinkt logisch, maar het is de stap die de meeste mensen overslaan. Je oven moet ijskoud zijn voordat je ook maar één doek aanraakt. Wacht minimaal 24 uur na je laatste pizza-sessie.

Een hete steen voelt misschien afgekoeld, maar de kern is nog steeds gloeiend heet.

Zodra de oven koud is, maak je hem schoon. Haal alle asresten eruit.

Gebruik een aszuiger of een stofzuiger met een speciaal asmondstuk. As bevat vocht en chemische stoffen die corrosie kunnen veroorzaken. Vervolgens borstel je de binnenkant met een droge staalborstel. Verwijder aangekoekte etensresten. Geen water gebruiken!

De porousiteit van de steen trekt water aan. Check de buitenkant.

Zie je groene aanslag of mos? Schraap dit weg met een plastic spatel. Gebruik geen schuurmiddel met zuren, dat tast de steen aan. Als je een gasbrander hebt, controleer dan of de branderopeningen vrij zijn van spinnenwebben of vet. Vet kan in de winter hard worden en de opening verstoppen.

Stap 3: De oven waterdicht en schokvrij maken

Nu je oven schoon is, is het tijd om hem in te pakken als een kostbaar geschenk. We beginnen met de binnenkant.

Stop het schuimrubber of de bubbeltjesplastic in de bakruimte. Dit voorkomt dat je per ongeluk tegen de hete steen stoot en een stuk afbreekt. Het dempt ook geluid van wind.

Plaats de oven op verhoging. Zet je oven op de stenen of betontegels.

Zorg dat de poten van de oven (bijvoorbeeld bij een Ooni Fyrmae) volledig vrij van de grond staan. Dit voorkomt dat vocht via de bodem omhoog trekt. Een afstand van 5 cm is voldoende. Voor een houtoven: check de voegen. Zie je scheurtjes?

Dit is het moment om ze te dichten. Meng de voegmortel volgens de instructies en vul de gaten op.

Laat dit minimaal 48 uur uitharden voordat je de hoezen erop doet. Een open voeg is een uitnodiging voor vorstschade.

Stap 4: De juiste hoezen gebruiken (en waarom)

Hier gaat het mis voor veel mensen. Ze kopen een simpele afdekhoes van €20 bij de bouwmarkt.

Dat is geen bescherming, dat is een zeil dat vocht vasthoudt. Kies voor een ademende hoezen. Deze hoezen hebben kleine poriën die lucht doorlaten maar water tegenhouden. Dit is cruciaal voor de levensduur van je pizza oven.

Span de hoezen strak over de oven, maar niet te strak. Er moet wat luchtcirculatie mogelijk zijn.

Zorg dat de hoezen tot op de grond reikt. Dit voorkomt dat wind onder de hoezen waait en hem als een parachute opblaast.

Gebruik touw of elastieken om de hoezen vast te zetten, niet alleen de klittenband strips die vaak bij de hoezen zitten. Let op: de hoezen moet je ook regelmatig controleren. In de winter kan sneeuw zich ophopen op de hoezen.

Dit is extra gewicht. Schud de hoezen elke week even op (bij hevige sneeuwval). Zo voorkomt je dat de stof scheurt door het gewicht.

Stap 5: Gasleidingen en accessoires winterklaar maken

Als je een gas pizza oven hebt, is de gasfles je zwakke schakel. Haal de gasfles van de oven af.

Bewaar de gasfles nooit in een afgesloten ruimte, maar ook niet direct in de regen. Zet de gasfles onder een afdak of in een ventilatiebox. Controleer de slang op barstjes.

Een oude slang is in de winter harder en kan scheuren. Draai de gaskraan dicht en sluit de gasdop op de aansluiting van de oven.

Dit voorkomt dat vocht en spinnen in de leiding kruipen. Voor elektrische ovens: haal de stekker eruit. Als de oven buiten blijft staan, wikkel je de stekker en kabel in met een waterdichte plastic zak. Accessoires zoals de pizzaschep, het deegroller en de thermometer berg je het beste binnen op.

Deze metalen onderdelen roesten snel als ze vochtig zijn. Stop ze in een gereedschapskist of een tas. Zo begin je in het voorjaar direct weer met bakken zonder dat je eerst roest moet wegpoetsen.

Stap 6: Kiezen voor opbergen (binnen of in een schuur)

Als je de ruimte hebt, is opbergen de allerbeste optie. Een garage of schuur beschermt de oven optimaal, zeker wanneer je de beste pizza oven voor buiten hebt uitgekozen.

Vooral voor dure modellen zoals de Gozney Dome (rond €1000) is dit verstandig. Zet de oven nooit direct op een houten vloer. Gebruik ook hier de stenen of tegels om de vloer te beschermen en luchtcirculatie mogelijk te maken.

Heb je een verrijdbare oven? Maak de wielen schoon en vet ze in.

Zet de oven op de rem. In een koude schuur kunnen temperaturen nog dalen tot onder nul.

Zorg dat de schuur niet vochtig is. Een vochtvreter kan helpen als je schuur vochtig is. Dit voorkomt schimmel op de buitenkant van de oven. Is jouw pizza oven buiten te groot om naar binnen te halen?

Dan is de hoes de enige optie. Zorg dan dat je de oven op een droge, overdekte plek zet, zoals onder een overkapping of carport.

Combineer dit met de verhoging en de hoezen. Dit minimaliseert de blootstelling aan de ergste herfststormen.

Veelgemaakte fouten die je moet vermijden

Veel mensen denken: "Ik heb de hoezen erop, nu is het klaar." Maar het onderhoud stopt hier niet.

Een veelgemaakte fout is het gebruik van een plastic zeil dat direct op de hete steen ligt. Door de temperatuurverschillen ontstaat er condens onder het plastic. Dit water blijft op de steen liggen en trekt erin. Gebruik altijd een ademende hoezen.

Een andere fout is het vergeten van de ventilatie. Sluit je de oven volledig luchtdicht af, dan blijft vocht hangen.

Dit zorgt voor schimmel en een muffe geur. Laat de ventilatieroosters open staan (indien aanwezig) of zorg dat de hoezen niet strak tegen de openingen aanliggen.

Tenslotte: begin niet te vroeg met het weer in de lente. Als je in maart de hoezen eraf haalt omdat het zonnetje schijnt, maar het 's nachts nog vriest, loop je risico. Wacht tot de nachttemperaturen stabiel boven de 5 graden zijn. Haal de hoezen eraf op een droge dag en laat de oven eerst een dag wennen aan de buitenlucht voordat je hem weer opstookt.

Verificatie-checklist: Is je pizza oven klaar voor de winter?

Voordat je de tuindeuren achter je dichttrekt, loop je deze checklist na. Als je overal een vinkje kunt zetten, ben je klaar.

1. Is de oven volledig koud? (Minimaal 24 uur niet gestookt).
2. Is de binnenkant stof- en asvrij? (Geen etensresten of vochtige as).
3. Staat de oven verhoogd? (Minimaal 5 cm van de grond).
4. Zijn de voegen gecontroleerd? (Eventuele scheuren gedicht).
5. Is de juiste hoezen gebruikt? (Ademend materiaal, waterdicht).
6. Zit de hoezen goed vast? (Bestand tegen windstoten).
7. Zijn gasleidingen afgesloten? (Gasfles verwijderd, doppen erop).
8. Zijn accessoires binnen opgeborgen? (Schep, thermometer, etc.).

Je hoeft de komende maanden niet meer naar je oven om te kijken. Als je dit gedaan hebt, kun je met een gerust hart de winter in. Je pizza oven buiten is optimaal beschermd. Je bent klaar om volgend voorjaar weer direct de lekkerste pizza's te maken en je weet precies hoe je de pizza oven buiten moet opwarmen voor het beste resultaat.