Pizza kaas soorten: gouda, cheddar, gruyère en meer
Je staat in de tuin, de lucht ruikt naar houtskool en je outdoor pizza oven staat op volle temperatuur. Deeg is gereed, de saus is gesmeerd. En nu? Kaas.
De juiste kaas kan je pizza van goed naar hemels tillen. Maar welke kies je? Gouda, cheddar, gruyère... het is soms een jungle.
Geen zorgen, we gaan het simpel houden. Want net als dat perfecte deeg, draait het bij kaas om textuur, smaak en hoe het reageert op die intense hitte van je houtoven.
Denk aan kaas als de finishing touch. Het is de lijm die alles bij elkaar houdt, de smaakbom die ontploft als je erin bijt. Maar niet elke kaas overleeft de hitte van een outdoor pizza oven die makkelijk 400°C of meer kan halen. Sommige kazen verbranden te snel, andere smelten niet goed.
De keuze hangt dus af van wat voor pizza je wilt maken en hoe je oven werkt. Laten we de populairste opties induiken en ontdekken wat ze doen op jouw pizza.
De klassieker: Gouda en zijn geheimen
Gouda is een echte Nederlandse trots en een veilige gok voor bijna elke pizza. Hij is veelzijdig en smelt redelijk goed.
Maar er is een verschil tussen jonge en oude Gouda. Voor pizza wil je meestal jonge Gouda.
Die is nog zacht genoeg om mooi te smelten en geeft een milke, romige smaak die niet overheerst. Je kunt het gewoon kopen in blokjes of plakken bij de supermarkt. Als je echter een wat oudere Gouda (bijvoorbeeld 20+ maanden) gebruikt, verandert de textuur.
Die wordt korreliger en droger. Oude Gouda smelt niet meer als een plak kaas; hij wordt zacht en een beetje knapperig. Dit is fantastisch voor een finishing touch na het bakken. Raspen over je pizza net voordat je hem serveert geeft een intense, karamellisachtige smaak. Probeer eens een 'Boerenkaas' van de lokale markt voor een extra rijke smaak.
Tip voor je pizzaoven: Gebruik jonge Gouda als basis onder andere toppings. Oude Gouda gebruik je als smaakmaker bovenop.
Cheddar: Pit en power voor je pizza
Cheddar is de pittige neef van Gouda. Hij geeft je pizza direct meer karakter.
Net als bij Gouda maakt het uit welke je kiest. Een jonge cheddar is mild en smelt als een droom.
Een extra oude cheddar (30+ maanden) is scherper, droger en heeft die typische cheddar-smaak die je kent van goede burgers. Voor een pizza in de houtoven is een jonge tot middelmatige cheddar ideaal. Waarom kiezen voor cheddar?
Omdat het vetpercentage vaak iets hoger is, geeft het een heerlijke, vette smaak die goed combineert met vlees zoals pepperoni of spek. De smaak is minder zout dan Gouda en wat scherper. Als je van een beetje 'bite' houdt, is cheddar perfect. Je kunt het gewoon in blokjes snijden en over de pizza verdelen. Let op dat je het niet te lang in de oven laat liggen, want de suikers in cheddar kunnen snel verbranden in een extreem hete oven.
Gruyère: De Zwitserse smeltkoning
Als je ooit een echte Franse croque monsieur hebt gegeten, ken je Gruyère. Het is een harde kaas die smelt als geen ander. Dit is de kaas die die prachtige, elastische draden trekt als je een stuk pizza opeet.
Gruyère heeft een nootachtige, wat zoete smaak die heel rijk is. Het is de perfecte kaas voor een 'Quattro Formaggi' of een pizza met champignons.
Veel professionele pizzabakkers gebruiken Gruyère (of een vergelijkbare kaas zoals Emmentaler) omdat het niet te vet is en een prachtige, gouden korst vormt. In je outdoor pizza oven zal het snel smelten en bubbelen.
De smaak is complex genoeg om interessant te zijn, maar niet zo dominant dat het de rest van je toppings overneemt. Het is wel iets duurder dan Gouda of Cheddar, maar het resultaat is vaak de investering waard.
Mozzarella: De onmisbare basis
We kunnen niet praten over pizza kaas zonder mozzarella te noemen. Hoewel het van oorsprong uit Italië komt, is het de standaard geworden.
Er zijn twee hoofdtypes: verse mozzarella (in water) en gedroogde mozzarella (blok of geraspt). Voor een authentieke Italiaanse pizza wil je de lage-vet verse mozzarella, oftewel 'Fior di Latte'.
Dit geeft die kenmerkende melkachtige smaak en trekt niet te veel water. Echter, voor een stevige 'New York Style' pizza die je in je tuinoven bakt, kun je ook een mix gebruiken. Geraspte mozzarella van de supermarkt (vaak een mix van mozzarella en andere kazen) geeft veel volume en een korst die je makkelijk kunt snijden. Gebruik ongeveer 100-150 gram per pizza van 30 cm.
Als je een houtoven gebruikt, smelt de mozzarella razendsnel. Zorg dat je de kaas gelijkmatig verspreidt zodat je overal die lekkere kaaslaag hebt.
De avonturiers: Feta, Parmezaan en Blauw
Wil je eens iets anders? Probeer dan feta. Feta is een harde kaas die niet smelt, maar wel warm wordt.
Hij geeft een heerlijke zoute, frisse smaak. Als je feta op een pizza doet, brokkel je hem eroverheen. Hij wordt zacht en een beetje krokant aan de randen. Dit is perfect op een pizza met spinazie, tomaat en olijven.
Je hoeft er niet veel van te gebruiken, een blokje van 50 gram is vaak genoeg voor een intense smaak. Parmezaan is de klassieke finishing touch.
Je raspt het over de pizza net voordat je hem serveert. Het geeft een umami-boost, zeker in combinatie met een zoet-pittige pizzasaus met honing.
Prijsindicaties voor je kaasboodschappen
- Gouda (Jong): €3 - €6 per kilo. Overal verkrijgbaar.
- Cheddar (Middelmatig): €4 - €8 per kilo. Let op de leeftijd voor smaak.
- Gruyère: €12 - €20 per kilo. Een stuk duurder, maar zeer intens.
- Mozzarella (Geraspt): €3 - €7 per kilo. De budget keuze.
- Feta: €4 - €10 per kilo. Afhankelijk van schap en merk.
Het smelt niet, maar de hitte activeert de oliën waardoor het gaat geuren. Tot slot is er blauwaderkaas. Dit is voor de liefhebbers.
Een beetje Gorgonzola op een pizza na het bakken geeft een pittige, romige explosie, heerlijk in combinatie met pittige toppings zoals jalapeño. Pas op dat je deze kazen niet te lang in de oven doet; ze zijn vaak te delicaat voor de directe vlam van een houtoven.
Deze prijzen zijn indicaties voor de supermarkt. Bij een kaasboer betaal je vaak meer, maar krijg je vaak een betere kwaliteit en versheid. Voor je pizzaoven kopen sessie hoef je je geen zorgen te maken; je hoeft geen dure kazen te kopen om een lekkere pizza te maken.
Praktische tips voor kaas in je pizza oven
Een paar simpele regels zorgen voor perfect gesmolten kaas elke keer. Ten eerste: snijd of raspt je kaas fijn.
Grote stukken kaas hebben langer nodig om te smelten en kunnen aanbranden voordat de bodem gaar is. Ten tweede: meng kazen. De beste pizzas die ik maak, gebruiken vaak een mix.
Neem 70% mozzarella voor de smelt en 30% cheddar of Gruyère voor de smaak. Zo krijg je het beste van twee werelden.
Let op de hitte. In een outdoor pizza oven gaat het snel.
Als je ziet dat de kaas bubbelt en bruin wordt, draai de pizza dan direct. De randen van kaas die tegen de hete steen of het metaal aanliggen, verbranden sneller. Tot slot: wees niet bang om kaas toe te voegen ná het bakken. Er zijn namelijk genoeg ingrediënten die je koud kunt toevoegen; vooral zachte kazen zoals brie of blauwaderkaas doen het goed als ze net uit de oven komen, maar niet direct in de vlam hebben gelegen. Zo blijft de smaak puur en de textuur zacht.